Pismo Stowarzyszenia W-M Gmin Pogranicza do Pana Waldemara Budy - Sekretarza Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej ws. zasad wsparcia strategii terytorialnych
Stowarzyszenie Warmińsko-Mazurskich Gmin Pogranicza – obok 37 podobnych Partnerstw z całej Polski – od listopada 2020 r. bierze udział w pilotażu realizowanym przez Związek Miast Polskich (ZMP) na rzecz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej pn. Centrum Wsparcia Doradczego (CWD). **
Gminy naszego Partnerstwa graniczą bezpośrednio z Obwodem Kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej, a w Strategii Warmińsko-Mazurskie 2030 zostały zdefiniowane jako Obszar Strategicznej Interwencji pn. Obszary marginalizacji. Podobnie zostały one zdefiniowane również w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030.
Nasze gminy tworzą jeden z najsłabszych gospodarczo i zagrożonych dalszą marginalizacją obszarów Polski. Cechują je: ekstremalnie niskie dochody, bardzo słabe zaludnienie i szybkie starzenie się, niedorozwinięta infrastruktura transportowa i techniczna, jak również niewykorzystany potencjał walorów przyrodniczych (w tym obszarów Natura 2000) i kulturowych. Są to także gminy z bardzo wysokim udziałem miejscowości popegeerowskich i z najwyższą stopą bezrobocia w regionie.
Wszystkie Partnerstwa CWD są obecnie na etapie opracowania strategii terytorialnych. Równolegle trwają prace nad programami krajowymi i regionalnymi, które będą wsparte środkami UE. Jest to więc dobry moment na wprowadzenie odpowiednich regulacji gwarantujących projektom wynikającym ze strategii terytorialnych CWD preferencyjnych zasad i warunków finansowania.
Zgodnie z informacjami przekazywanymi przez Pana Ministra rozumiemy, że jednym ze źródeł finansowania obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją, do których niewątpliwe zaliczają się Partnerstwa CWD, mogą być środki pochodzące z puli około 7 mld euro, które zostały przydzielone regionom w negocjacjach tzw. kontraktów programowych. Województwo warmińsko-mazurskie otrzymało z ww. rezerwy dodatkowe środki w wysokości ok. 503 mln euro.
Jednak w naszym najgłębszym przekonaniu preferencyjne zasady i warunki wsparcia realizacji strategii terytorialnych CWD powinny być uruchomione nie tylko w programach regionalnych, ale także krajowych programach operacyjnych Polityki Spójności 2021-2027, w nowym Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich (większość gmin w pilotażu CWD to gminy wiejskie), jak również w tzw. Krajowym Planie Odbudowy. Preferencyjny dostęp do ww. instrumentów wsparcia może mieć różne formy, w tym np.: pozakonkursowe finansowanie tzw. projektów strategicznych, dedykowane określonym obszarom konkursy, specjalnie wydzielone alokacje czy też preferencje punktowe przy ocenie projektów wynikających ze strategii terytorialnych CWD.
Szanowny Panie Ministrze,** Pilotaż CWD jest bardzo ważnym instrumentem dedykowanym zintegrowanemu i skoordynowanemu wsparciu obszarów z głębokimi strukturalnymi deficytami. Jego celowość i efektywność może być potwierdzona tylko pod warunkiem uruchomienie odpowiednich rozwiązań wdrożeniowych w poszczególnych programach. Stąd zwracam się do Pana z wnioskiem o całościowe podejście do tej kwestii, deklarując – we współpracy z przedstawicielami ZMP – gotowość współpracy w określeniu szczegółowych rozwiązań w tym zakresie.
