Dubeninki
Gmina wiejska w powiecie gołdapskim, przy granicy z obwodem królewieckim. Zajmuje 205,30 km² i liczy ok. 2,5 tys. mieszkańców w 21 sołectwach. Siedzibą gminy jest wieś Dubeninki. Na jej terenie leżą mosty kolejowe w Stańczykach i część Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej.
Charakterystyka
- Powierzchnia: 205,30 km²
- Ludność: 2 495 osób (GUS, stan na 31 grudnia 2025 r.)
- Liczba sołectw: 21
- Graniczy z obwodem królewieckim Federacji Rosyjskiej
- Przez gminę biegnie wododział między dorzeczami Wisły i Pregoły; 97,2% jej powierzchni odwadnia Pregoła
- Jezioro Czarne ma 162,5 ha
- Sześć rezerwatów przyrody: Czarcia Kępa, Czerwona Struga, Dziki Kąt, Boczki, Struga Żytkiejmska i Uroczysko Kramnik
Mosty w Stańczykach
Nad doliną Błędzianki w Stańczykach stoją dwa równoległe mosty kolejowe o pięciu przęsłach i wysokości do ok. 36 m. Budowano je w latach 1912–1918. Most południowy ukończono w 1917 r., północny w 1918 r. Leżały na linii Gołdap–Żytkiejmy, po której pociągi kursowały od 1 października 1927 r. Tory rozebrano w 1945 r. Od 1979 r. mosty są wpisane do rejestru zabytków.
Puszcza Romincka
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej utworzono 14 stycznia 1998 r. Ma 14 865,11 ha, a jego otulina 7 695,69 ha. Leży na gruntach gmin Dubeninki i Gołdap. Jego północną granicą jest granica państwa z obwodem królewieckim. Siedziba parku mieści się w Żytkiejmach przy ul. Szkolnej 1.
Historia
Kolonizacja tych ziem zaczęła się po 1525 r. Osadnikami byli Polacy z Mazowsza i Litwini ze Żmudzi, o czym świadczą polskie i litewskie nazwy miejscowości. Żytkiejmy założyli w 1554 r. osadnicy z Litwy. Wieś Dubeninki założył w 1615 r. Krzysztof Gordecki; pierwotnie nosiła nazwę Gordejki. Na cmentarzu wojennym w Dubeninkach spoczywa 42 żołnierzy niemieckich i 113 rosyjskich, poległych w listopadzie 1914 r.
Władze
Wójt: Łukasz Balczun (kadencja 2024-2029)
Współpraca w ramach WMSP
Jednostka uczestniczy we wspólnej strategii terytorialnej Pogranicza do 2030 roku oraz w programie CuRI 2026–2027 (Eastern Border Regions Catching-up Regions Initiative, Komisja Europejska + Bank Światowy).