Logo — Dubeninki
gmina wiejska · powiat gołdapski

Dubeninki

Powiat
gołdapski
Województwo
warmińsko-mazurskie
Członek WMSP od
2019
Ludność
2495 os. (2025)
Powierzchnia
205,3 km²
Sołectwa
21
Mosty kolejowe w Stańczykach nad doliną Błędzianki, gm. Dubeninki
Mosty kolejowe w Stańczykach nad doliną Błędzianki, gm. Dubeninki. Fot. Damian Pankowiec, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Dubeninki

Gmina wiejska w powiecie gołdapskim, przy granicy z obwodem królewieckim. Zajmuje 205,30 km² i liczy ok. 2,5 tys. mieszkańców w 21 sołectwach. Siedzibą gminy jest wieś Dubeninki. Na jej terenie leżą mosty kolejowe w Stańczykach i część Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej.

Charakterystyka

  • Powierzchnia: 205,30 km²
  • Ludność: 2 495 osób (GUS, stan na 31 grudnia 2025 r.)
  • Liczba sołectw: 21
  • Graniczy z obwodem królewieckim Federacji Rosyjskiej
  • Przez gminę biegnie wododział między dorzeczami Wisły i Pregoły; 97,2% jej powierzchni odwadnia Pregoła
  • Jezioro Czarne ma 162,5 ha
  • Sześć rezerwatów przyrody: Czarcia Kępa, Czerwona Struga, Dziki Kąt, Boczki, Struga Żytkiejmska i Uroczysko Kramnik

Mosty w Stańczykach

Nad doliną Błędzianki w Stańczykach stoją dwa równoległe mosty kolejowe o pięciu przęsłach i wysokości do ok. 36 m. Budowano je w latach 1912–1918. Most południowy ukończono w 1917 r., północny w 1918 r. Leżały na linii Gołdap–Żytkiejmy, po której pociągi kursowały od 1 października 1927 r. Tory rozebrano w 1945 r. Od 1979 r. mosty są wpisane do rejestru zabytków.

Puszcza Romincka

Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej utworzono 14 stycznia 1998 r. Ma 14 865,11 ha, a jego otulina 7 695,69 ha. Leży na gruntach gmin Dubeninki i Gołdap. Jego północną granicą jest granica państwa z obwodem królewieckim. Siedziba parku mieści się w Żytkiejmach przy ul. Szkolnej 1.

Historia

Kolonizacja tych ziem zaczęła się po 1525 r. Osadnikami byli Polacy z Mazowsza i Litwini ze Żmudzi, o czym świadczą polskie i litewskie nazwy miejscowości. Żytkiejmy założyli w 1554 r. osadnicy z Litwy. Wieś Dubeninki założył w 1615 r. Krzysztof Gordecki; pierwotnie nosiła nazwę Gordejki. Na cmentarzu wojennym w Dubeninkach spoczywa 42 żołnierzy niemieckich i 113 rosyjskich, poległych w listopadzie 1914 r.

Władze

Wójt: Łukasz Balczun (kadencja 2024-2029)

Współpraca w ramach WMSP

Jednostka uczestniczy we wspólnej strategii terytorialnej Pogranicza do 2030 roku oraz w programie CuRI 2026–2027 (Eastern Border Regions Catching-up Regions Initiative, Komisja Europejska + Bank Światowy).