Szanowna Pani Prezes,
odpowiadając na pismo Stowarzyszenia Warmińsko-Mazurskich Gmin Pogranicza w sprawie wsparcia projektów wynikających ze strategii terytorialnych wypracowanych przez Partnerstwo w ramach pilotażu Centrum Wsparcia Doradczego (CWD), przedstawiam następujące wyjaśnienia dot. polityki spójności UE na lata 2021-2027 oraz Krajowego Planu Odbudowy.
W zakresie polityki spójności informuję, że trwają prace nad projektami dokumentów na nową perspektywę finansową 2021-2027. W projekcie Umowy Partnerstwa na lata 20212027 główne wsparcie dla obszarów strategicznej interwencji (OSI), znajdujących się na terytorium danego województwa (tj. obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją i miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze), będzie koncentrować się w programie regionalnym. Planowane jest również, aby programy krajowe polityki spójności zapewniały wsparcie dla tych dwóch typów OSI w wypracowany przez siebie sposób, zgodnie z celami i zakresem tematycznym programu. Przyjęcie programów planowane jest na II połowę 2021 r. Państwa Partnerstwo zaliczane jest do OSI - obszary zagrożone trwałą marginalizacją.
Zakładamy, że wsparcie partnerstw CWD i ich projektów jest równoznaczne ze wsparciem OSI i może być stosowane na preferencyjnych zasadach, obejmujących m.in.: wydzielenie alokacji, ogłaszanie profilowanych konkursów, dedykowane konkursy dla OSI bądź
wykorzystanie instrumentów terytorialnych (IIT lub ZIT). Tym samym, OSI uzyskałyby komplementarne wsparcie w ramach programów regionalnych i krajowych. Warunkiem jednak będzie, aby przygotowane projekty były dobrej jakości, służyły rozwojowi Partnerstwa i wpisywały się w ogólne założenia i cele danego programu. Do momentu zanim nie będziemy posiadać szczegółowych założeń oraz informacji na temat projektów, jakie powstaną w partnerstwach, nie możemy podjąć jednoznacznych rozstrzygnięć o sprofilowaniu wsparcia dla OSI, a jedynie zadeklarować możliwość współpracy nad wypracowaniem adekwatnych mechanizmów interwencji na poziomie kraju, komplementarnych wobec wsparcia z poziomu regionalnego.
Dyskusje na ten temat już rozpoczęliśmy z instytucjami zarządzającymi programami krajowymi polityki spójności na lata 2021- 2027 na pierwszym spotkaniu Rady Programowej CWD, które odbyło się 6 lipca br. z udziałem przedstawicieli wszystkich 16 urzędów marszałkowskich. Urząd Marszałkowski Woj. Warmińsko-Mazurskiego w pracach Rady reprezentują przedstawiciele Departamentu Polityki Regionalnej. Celem prac Rady jest nadzór merytoryczny nad wdrażaniem pilotażu CWD, zapewnienie koordynacji z innymi projektami doradczymi, wspierającymi samorządy lokalne oraz wypracowanie mechanizmów wsparcia i propozycji kryteriów oceny projektów wynikających ze strategii partnerstw JST pod kątem ich dofinansowania z programów operacyjnych. Kolejne spotkanie Rady planowane jest na przełomie września i października br., kiedy partnerstwa CWD zakończą już prace nad strategiami terytorialnymi i pakietami kluczowych projektów.
Strategie, które przygotują partnerstwa CWD będą spełniały wymogi art. 29 rozporządzenia ogólnego. Umożliwi to korzystanie im ze środków wszystkich celów polityki spójności, w tym Celu 5 - Europa bliżej obywateli w ramach Innych Instrumentów Terytorialnych (IIT). Zalecamy jednak, aby analiza możliwości finansowania wspólnych projektów przygotowywanych przez partnerstwa nie ograniczała się tylko do polityki spójności na lata 2021-2027, ale brała również pod uwagę możliwości wsparcia w ramach innych źródeł finansowania, w tym przede wszystkim w ramach Krajowego Planu Odbudowy oraz programów polityki rolnej UE na lata 2021-2027. Istotne są również środki krajowe np. oferowane w ramach Programu Inwestycji Strategicznych, którego operatorem jest BGK.
W odniesieniu do Krajowego Planu Odbudowy (KPO) informuję, że środki dostępne w ramach Instrumentu na Rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności traktowane są na poziomie unijnego budżetu, jako oddzielny element nowej architektury wspólnotowych finansów. Ich celem jest ograniczenie negatywnego wpływu pandemii Covid-19 na gospodarkę UE, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby wzmocnienia jej odporności na podobne zdarzenia kryzysowe w przyszłości. Tym samym fundusze te podlegają nieco innym zasadom podziału, niż ma to miejsce w przypadku polityki spójności, gdzie podejście regionalne jest, co do zasady, pewnym standardem wykorzystywanym przez państwa członkowskie i oczekiwanym przez Komisję Europejską. Pragnę zapewnić, że ze środków KPO będą mogły skorzystać wszystkie zainteresowane regiony, obszary wiejskie, miasta, czy też obszary szczególnie doświadczone skutkami pandemii, gdzie występuje kumulacja problemów społeczno-gospodarczych. Wiele projektów realizowanych w ramach KPO obejmie obszary wiejskie, w tym partnerstwa CWD (wśród gmin uczestniczących w pilotażu CWD, mamy 228 gmin wiejskich i 92 gminy miejsko-wiejskie). Będą to np. inwestycje w szybki internet, wsparcie cyfryzacji w szkołach, wymiana pieców i termomodernizacja domów jednorodzinnych. Będziemy również inwestować w projekty zwiększające dostęp do opieki zdrowotnej, zakup autobusów na terenach ze słabą dostępnością czy wspierać firmy zaangażowane w „zielone” projekty. Planowane jest także dofinansowanie inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii, systemów oczyszczania ścieków oraz zaopatrzenia w wodę.
Należy pamiętać, że w dyskusji nad wsparciem OSI, w tym projektów przygotowanych przez partnerstwa JST uczestniczące w pilotażu CWD ważne jest, aby zostało zapewnione komplementarne wsparcie w ramach programów regionalnych i krajowych polityki spójności. Takie podejście pozwoli na maksymalizację efektów inwestycji finansowanych z funduszy europejskich i zapewni silniejszą koordynację inicjatyw wynikających ze strategii rozwoju województw z działaniami w poszczególnych regionach, które wynikają z krajowych dokumentów strategicznych.
Z poważaniem
Waldemar Buda
--------
wersja oryginalna: plik .pdf
------
Pismo Stowarzyszenia W-M Gmin Pogranicza do Pana Waldemara Budy - Sekretarza Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej ws. zasad wsparcia strategii terytorialnych
--------
wersja oryginalna: plik .pdf
------
Pismo Stowarzyszenia W-M Gmin Pogranicza do Pana Waldemara Budy - Sekretarza Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej ws. zasad wsparcia strategii terytorialnych

